radykalne wybaczanie, wybaczenie, Colin Tipping

strona gwna

runiczna mitologia, historia

futhark - alfabet runiczny

jak zrobi wasny futhark

magia runiczna

skrypty, talizmany, amulety

bindruny

gimnastyka runiczna

ksiki o runach

wrenie z run - rozkady

runy - astrologia - tarot

ciekawe linki


omwienie runy - fe, feu, feh, foeh, feoh, faihou, faihu, fehufehu
omwienie runy - ur, uruz, urus, our, ourr, ourouzuruz
omwienie runy -durisaz, thurisaz, thurs, thiuth, thauris, thora, thorn, thurs, thursi, thurisar, dorn, thuris, tauris, donar, thunsazdurisaz
omwienie runy -ansuz, asuz, os, ansur, ansur, unsur,oss, s, ass, aza, asansuz
omwienie runy -raido, raidho, rad, ried, raidu, rit, raidha, radh, reid, reidhraido
omwienie runy -kaunan, kenaz, kauna, cen, ken, kaun, kusma, kustna, cn, kano, kaunazkenaz
omwienie runy -gebo, gyfu, geofu, giba, gyfu, gip, gebugebo
omwienie runy -wunjo, wunio, wunju, wyn, wynn, wenne, winja, winia, wendwunjo
omwienie runy -hagla, hagalaz, haglaz, hagl, hoegl, hagall, haal, haegl, hell, hagalla, haghagal
omwienie runy -naudiz, naudhiz, nauths, nied, nyd, naudh, nauthiz, not, nied, naut, nyd, naudnaudiz
omwienie runy -isa, eisaz, isaz, is, isar, is, iiz, issisa
omwienie runy -jera, jara, jr, gera, gr, aar, r, jeranjera
omwienie runy -perdo, petrio, petro, perthro, perd, petra, peodro, pairthra, peordh, peorth, perthu, peorthpetro
omwienie runy -iwaz, eiwaz, eihwaz, eoh, eyz, egeis, yr, eiwhas, oh, ihwar, yo, yeriwaz
omwienie runy -algiz, eolhx, elhaz, yr, algir, alga, algis, eolh, ihwar, algir, eolchalgiz
omwienie runy -sowelo, sowello, sowilo, sowelu, saugil, sighel, sigil, sol, sowilu, sigel, sauil, segel, sailorsowelo
omwienie runy -tiwaz, teiws, tir, tiu, tyr, teiwaztiwaz
omwienie runy -berkano, bairkan, beorc, bjarkan, berkanan, berkana, bjarkan, brica, bairkan, beoroberkano
omwienie runy -ehwaz, eh, eihwaz, egeis, eoh, eh, algiz, algis,eolh, ihwarehwaz
omwienie runy -mannaz, manna, mann, madhr, man, madrmannaz
omwienie runy -laukaz, laguz, lagu, laaz, lagus, lgrlaukaz
omwienie runy -ingwaz, ing, inguz, ingus, enguz,engus, iggws, ing, Yngviingwaz
omwienie runy -othala, othal, thel, dhal, odala, othel, ethel, othalan, othila, ural odala
omwienie runy -dagaz, daeg, dags, doeg, dagr, dagdagaz
omwienie runy -wyrd, yrwyrd

© Lesawa Jaworowska
Wszystkie teksty oraz zdjcia znajdujce
si na tej stronie s chronione prawem autorskim.

Chcesz byc informowany o nowociach i terminach warsztatw? Zapisz si na list.

Zgadzam si z Polityk Prywatnoci

 

Samo sowo runa (run) - oznacza nie tylko liter runiczn, ale przede wszystkim "tajemnic, wiedz magiczn". Sowo to kojarzy si rwnie ze staroniemieckim runa lub runen (szepta), staroangielskim reonian (mrucze), staroirlandzkim run (tajemnica), staroangielskim runian (mwi cicho), albo liczb mnog irlandzkiego sowa runar (sekrety).

Dla niektrych runy s tylko alfabetem, ktry suy mia do pisania, dla innych - magicznym narzdziem podarowanym ludziom przez bogw - dziki ktremu mona rozwija si duchowo, przyciga szczcie, mio i powodzenie w yciu, odstrasza ze moce.
Okazuje si, e runy nie miay suy pisaniu, w obecnym znaczeniu tego sowa - najstarsze, znane ludom germaskim formy czytania i pisania obejmoway ryte, a nie tworzone za pomoc barwnika litery. Runy, przeznaczone byy gwnie do wycinania w drewnie, ktre byo atwo dostpne, dlatego ksztaty liter w najwczeniejszej fazie unikay krzywizn, ktre byy trudne do wycicia w tak wknistym materiale. Litery skaday si z pionowo prowadzonych ci oraz ci ukonych. Unikano naci pionowych, ktre atwo mona byo pomyli z wknami drewna i byyby trudne do rozrnienia. Taka metoda komunikowania si czy zapisywania run bya prosta, tania i wygodna. Wikszo Germanw nosia przy sobie noe. Kawaek drewna mona byo znale wszdzie. Dugo runicznej wiadomoci bya zwykle ograniczona, ciko byo o odpowiednio due - nadajce si do rycia bardzo dugich tekstw kawaki drewna. Do przesyania informacji mae kawaki drewna z wyrytymi runami byy idealne. Jeeli popenio si bd w "pisaniu" mona byo w prosty sposb zestruga bd liter i wyry j jeszcze raz. A kiedy wiadomo zostaa przekazana, mona byo tak deszczuk po prostu spali. Runy ryto take w kamieniu.

Runy kuto w kamieniu lub wycinano w drewnie, ozdabiano nimi bro, naczynia, rnorodne przedmioty codziennego uytku, zapisywano przy ich pomocy zaklcia nad drzwiami domw i na dziobach okrtw. Magiczne zaklcia miay odstrasza wrogw i przyciga powodzenie, szczcie i mio. Obecnie runy su gwnie do wrenia. Do runicznej wrby mona uywa run malowanych na kamieniach, rytych w drewnie lub po prostu kart runicznych. Runy mog take suy do tworzenia talizmanw i amuletw czy te mandali runicznych.

Najstarszy alfabet runiczny skada si z 24 znakw. Od pierwszych szeciu liter zosta on nazwany futharkiem. No wanie, 24, a nie jak mona spotka w literaturze - 25. Ten dodatkowy znak, zwany run wyrd, zosta dodany podobno dopiero w latach 60-70. Cho omawiam tutaj rwnie t 25 run - sugerowaabym, aby jednak z niej zrezygnowa przy tworzeniu wasnych run. Ciekawy artyku na temat "pustej runy" mona znale tutaj.

Gdzie i kiedy wynaleziono runy - dokadnie nie wiadomo. Podobiestwo do liter aciskiego alfabetu kazao dawniej wnioskowa uczonym, e pismo pojawio si wrd ludw germaskich zamieszkujcych w - lub pobliu - Imperium Rzymskiego, co prowadzio do wniosku, e runy byy adaptacj bardziej prestiowego alfabetu, na potrzeby "barbarzycw". Wczesne obiekty runiczne odnaleziono w Europie, w Pietroassa w Rumunii, Dahmsdorf w rodkowych Niemczech i w Kowlu na Ukrainie - co sugerowa moe, e zostay wynalezione w tym rejonie, na pograniczu Dunaju lub za Wis, prawdopodobnie przez Gotw. Niedawno jednak, wpywowy duski uczony, Erik Moltke, argumentowa, e runy s autorstwa jednego z germaskich plemion zamieszkujcych Dani, prawdopodobnie w poudniowej Jutlandii. Mimo wszystko, sprawa nadal pozostaje niewyjaniona.


Ale, przejdmy do zupenie innej i chyba bardziej interesujcej teorii, wyjaniajcej, skd wziy si runy. Ma ona swe korzenie w mitologii skandynawskiej. Istnieje wiele odmian i wariantw mitu, ktry opowiada o tym, jak Odyn (Odhinn) zwany take Wotanem lub Wodanem otrzyma runy i podarowa je ludziom, po to, by mogli korzysta z ich mocy.

Odyn najpierw powici swoje oko, wrzucajc je do studni Olbrzyma Mimira. Mg za to napi ze rda wiedzy i mdroci. Tracc czciowo zdolno widzenia, zyska zdolno widzenia nadprzyrodzonego. Brak oka, podobnie jak innego rodzaju uomnoci, s widomym znakiem zwizkw z zawiatami. Nastpnie Odyn, skadajc ofiar z samego siebie, przebi sobie bok wczni, a bogowie powiesili go za stop - gow w d - na witym drzewie wiata Yggdrasilu. Wisia tak dziewi dugich dni i nocy, cierpic - dopeni w ten sposb caoci misterium wtajemniczenia i mierci. Po dziewiciu dniach, nawiedzio go wiato nareszcie odkrytych run. Odgadujc ich sens, Odyn sta si wadc rytych znakw mocy. Wyry je wszystkie na kijach magicznych, nastpnie zeskroba je dobrze naostrzonym noem na drobne wirki, ktre zmiesza z miodem i da do wypicia ludziom, przekazujc im w ten sposb magiczne znaki.
Odyn poucza, e z run naley korzysta we wszystkich yciowych okolicznociach, gdy s one przewodnikiem i su pomoc.

Mit samoofiary Odyna, mwi zarazem o inicjacji i ofierze. mier Odyna nie bya symboliczn mierci naturaln. Wyobraano j sobie raczej jako prawdziw mier i zmartwychwstanie. Wotan przechodzi przez faz powstawania, do fazy bytu, a poprzez ni ku etapowi przejcia w niebyt, ktry prowadzi ku nowemu powstaniu przyszego bytu. Tkwi on w idei wiecznego powrotu, ycia, na ktre skadaj si cigle narodziny i mier.
Wielu badaczy utrzymuje, i ta ofiara z samego siebie stanowia klasyczny ryt inicjacyjny, wystpujcy w praktycznie wszystkich archaicznych kulturach szamaskich. Odyn wstpi w zawiaty, stan bliski mierci, cho mierci nie rwnoznaczny, w ktrym dane mu byo dojrze istnienie wszystkich swych manifestujcych si bytach, bd niebytach, w nowym wietle. To odmieniajce cay stosunek do ycia i mierci doznanie, wypycha przeywajcego je czowieka, a nawet jak w tym przypadku boga Odyna, ze zwykego stanu wiadomoci, ku zupenie nowym wymiarom psyche, gdzie wszystko staje si moliwe i zupenie naturalne.




runy, znaczenie run, runiczna magia, wrby, wrka